MAKALELERİMİZ

Cinsiyet Disforisi

Cinsiyet disforisi daha anlaşılır bir diğer adıyla Cinsel kimlik bozukluğu, kişilerin kendilerini hissettikleri cinsiyet ile biyolojik cinsiyetlerinin uyumlu olmadığını kuvvetli biçimde hissettikleri durumdur

Dışarıdan bakıldığında fiziksel olarak bir erkekte olabilecek penise ve diğer erkek fiziksel özelliklerine sahip bir kişi aslında daha feminen duygular taşıyor olabilir. Bu kişiler için kadın vücuduna sahip olmak ve toplum tarafından kadın olarak kabul edilmek en çok istedikleri şey olabilir.Bu durum yine dışarıdan bakıldığında kadın fiziksel özelliklerini taşıyan,rahmi olan ve adet mesturasyonu gören ancak daha maskülen duygular içerisinde olan birileri içinde geçerlidir.

Kendisini kadın olarak hisseden erkek bedenine sahip bir kişiyi ele alalım, İçinden yapmak istediği aynanın karşısına geçip makyaj yapmak istediği eteği giymek iken ruhunu yansıtmayan bedenin gerekliliklerini giymesi elbette şiddetli üzüntü, kaygı ve bunalım yaratabilir.Bu kişinin bedenine rağmen hissettiklerini giyinmesi ise maalesef toplumda dışlanmasına, ötekileştirilmesine vesile olabilir ve yine bu kişide depresyon,anksiyete gibi birçok ruhsal hastalıklar baş gösterebilir, Bu gibi durumlar neticesinde kişilerin okul,iş,sosyal yaşantıları olumsuz etkilenecektir.

Kişilerin içinde bulundukları bu durum hastalık gibi algılansada biyolojik cinsiyet ve kişinin kendisini hissettiği cinsel kimliğin uyumsuzluğu bir akıl hastalığı değil ancak bu durumudan dolayı ortaya çıkan stres, kaygı ve depresyonun tedavi edilmesi önemlidir. Bu durumu tanımlayan transseksüellik teriminin yerini de transgender almıştır.

Cinsel kimlik bozukluğu belirtileri nelerdir?

Cinsel kimlik bozukluğu teşhisini koyabilmek için kişide en az altı ay boyunca bu belirtilerin başgöstermesi gerekmektedir

Çocuklardaki Belirtiler

1.fiziksel olarak erkek özellikleri taşısa da kız olduğunu ya da fiziksel olarak kız özellikleri taşısa da erkek olduğunu sürekli dile getirirler

2.Kendini tanımladığı cinsiyetten arkadaşları kuvvetli biçimde tercih ederler.

3. Erkekler ya da kızlar için tipik olan kıyafetleri, oyuncakları ve oyunları reddederler.

4.Kızların ya da erkeklerin genelde yaptıkları şekillerde idrara çıkmayı reddetme

5.Genital organlarından kurtulmak ve kendi cinsiyetinin organlarına sahip olmak istediğini söyleme

6. Büyüyünce istedikleri cinsiyetin özelliklerine sahip olacaklarını düşünme

7. Ergenlik sırasında vücut değişiklikleri konusunda aşırı sıkıntı yaşama bulunur.

Gençler ve Yetişkinlerde görülen belirtiler

Yetişkinler cinsiyetlerinin bedenlerine uymadığından emindir.

Cinsel organlarından iğrenirler ve hatta bu durumun getirdiği duş almaktan, kıyafetlerini değiştirmekten, sek yapmaktan veya genital organlarını görmekten ve onlara dokunmaktan kaçınırlar.

Cinsel organlarından ve diğer cinsiyet özelliklerinden biran önce kurtulmak isterler.

DSM5 Tanımladığı Tanı kriterleri ise:

A:Aşağıdakilerden en az altısının olması ile kendini gösteren en az altı ay süreyle, kişinin yaşadığı cinsel kimlikle,onun için belirlenen cinsel kimlik arasında belirgin uyuşmazlık vardır.

             1.Karşı cinsten olmayı çok isteme yada karşı cinsten olduğu konusunda diretme.

2.Erkeklerde (belirlenen cinsel kimlik) karşı cinsin kıyafetlerini giymek isteme yada kadınsı giyime kuşama ileri derecede bir öykünme vardır.Kızlarda ise yalnızca erkeksi giysiler giymek ve kadınsı giysiler giymeme konusunda direktmek.

3.İmgesel yada düşlemsel oyunlarda karşı cinsin yerine geçmeyi çok isterler.

4.Genelde karşı cinsin oynadığı oyuncakları oyunları yada etkinlikleri oynamayı çok ister.

5.Oyun arkadaşlarını karşı cinsten seçmeyi çok ister.

6.Erkeklerde (belirlenen cinsel kimlik)erkeksi oyuncaklara oyunlara etkinliklere karşı çıkma itiş-kakış oyunlarından belirgin kaçınma vardır.Kızlarda (belirlenen cinsel kimlik)kızların oynadığı oyuncaklara,oyunlara ve etkinliklere belirgin bir karşı çıkma vardır.

7.Cinsel anatomisinden hiç hoşlanmama

8.Kişinin yaşadığı cinsel kimlikle eşleşen birincil yada ikincil cinsel özellikleri çok isteme.

B:Bu duruma klinik açıdan belirgin bir sıkıntı eşlik eder yada bu durum toplumsal  işlevsellikte, okulda yada önemli diğer işlevsellik alanlarında işlevsellikte düşme ile gider.


Ayırıcı Tanı:

Bazı sanrısal semptomlarla giden psikotik hastalıklarda kendini karşı cinse ait hissetme düşünceleri olabilir.

.Efemine homoseksüalite: Bu durumda kadına benzemekle birlikte kadın olma isteği yoktur.

.Transvetik Fetişizim:Aykırı giyim isteği vardır, Ancak karşı cinse ait hissetmez.

Tedavi

Cinsiyet disforisini tedavi ederken amacımız kişinin cinsiyeti hakkında nasıl düşündüğünü değiştirmek değildir; bu hduyguların beraberinde getirebileceği sıkıntılarla baş etmektir. Psikolog veya psikiyatrla görüşmek cinsiyet disforisinin  tedavisinin yalnızca bir bölümüdür.

Terapiyle birlikte, kişiler fiziksel görünüşlerini hisleriyle uyumlu hale de getirebilirler. Mesela, giyimlerini veya isimlerini değiştirebilirler. Görüntülerini değiştirmek için (doktor onayıyla) ilaç alabilir veya ameliyat olabilirler.

Cinsiyet disforisi olan genç bir kişi, ergenliğin getirdiği fiziksel değişimlerini bastırmak için reçete edilmiş hormonlar (testosteron ya da östrojen) isteyebilir. Bu kararı vermeden önce kişi pediatr ve bazen psikiyatr ile bu hormonları, özellikle erken yaşta almanın artılarını ve eksilerini konuşabilir. Testosteron ya da östrojen istenilen cinsiyet özelliklerini edinmek için de yetişkinler tarafından alınabilir.

Bazı kişiler cinsiyet değiştirme ameliyatı olmayı seçebilir. Aslında bu ameliyatın adı cinsiyeti yeniden tayin etme ameliyatı olarak kullanılmaya başlamıştır çünkü herkes cinsiyetini tamamen değiştirmez, hissettikleri cinsiyete daha uyumlu olmak için birkaç işlem geçirebilirler.

Dönüşümden sonra kişi artık disfori hissetmeyebilir ama yine de terapiye ihtiyacı olabilir. Arkadaşlar, aile, iş arkadaşları, potansiyel işverenler ve dini gruplar bazen bir kişinin cinsiyet görünümünün neden değişmesi gerektiğini anlamakta zorlanabilir. Bu ve diğer zorluklar profesyonel yardım gerektirebilir.