MAKALELERİMİZ

Psikodrama

Psikodrama kişilerin duygu, düşünce ve sorunlarını dramatize edilerek bireylerin katarsis (duygusal boşalım) sağlamalarını ve kendileriyle ilgili farkındalık kazanmalarını sağlayan ruhsal gelişim tekniğidir. Yaratıcılık, doğaçlama ve eylem üzerine kurulmuş bir psikoterapi tekniğidir. Psikodrama, sadece konuşmaya dayalı değil eylemi de içeren bir psikoterapi tekniğidir. Üyeler, gruba bir konu getirir ve o konu sahnelenerek, nesneler ve grup üyelerinin yardımıyla somutlaştırılarak incelenir. Yapılan araştırmalarda psikodramanın öfke kontrolü, duygusal boşalım, depresyon, anksiyete ve duygusal çatışma yaşayan bireylerde fayda sağladığı ve bireylerin problem çözme yeteneklerinin arttığı görülmektedir. Psikodrama bireylerin geçmişteki ve şimdiki sorunlarını ele alma, gelecekteki kaygılarına, beklentilerine hazırlama problem çözme yeteneklerini görme ve bunları deneme olanağı sunar. Yas ve kayıplarda baş etme, travma ve duygusal karmaşalarla, sağlıklı olmayan bağlanmalarla başa çıkmada psikodramanın etkileri yadsınamaz biçimde önemlidir. Çözülemeyen sorunların, sıkıntıların açığa kavuşmasında ve farklı bakış açıları kazanma konusunda bireye yardımcı olan bir tekniktir. Ayrıca bireyde grup bilincinin oluşması, öz farkındalığını sağlaması, baş etme becerileri kazanması ve yaratıcılığını geliştirmesi konusunda katkı sağlar. Empati, psikodramanın en önemli koşuludur. Psikodrama karşılıklı empatinin gelişmesini sağlamaktadır.

Psikodrama Rolleri

Psikodrama tekniğinde hasta, danışan, terapist terimleri kullanılmamaktadır. Protagonist: Psikodramatik oyunun baş kahramanıdır. Danışan kendi yaşamını, sorununu ortaya koyduğunda protagonisttir.

Antagonist: Baş kahramanın (danışanın) oyunundaki en önemli kişidir. Genellikle çatışma yaşadığı kişidir.

Yardımcı Ben: Danışan oyuna başlamadan önce yardımcı benlerini seçer. Oyun esnasında isterse rol değiştirebilir. Protagonistin bir yönünü veya hayatındaki birini canlandırır.

Üyeler/İzleyici: Psikodramaya katılan diğer kişilerdir. Gerektiğinde oyuna aktif olarak katılabilirler.

Yönetici: Protagonistin problemini incelemesine yardımcı olan uzman kişidir.

Koterapist: Yardımcı yöneticidir.

Sahne: Psikodramanın gerçekleştiği ortamdır.

Psikodrama Oturumu Aşamaları                                                 

Psikodrama oturumu üç aşamadan oluşur: ısınma, oyun ve görüşme aşamalarıdır. Isınma aşamasının temel amacı grupta bir protagonist seçmektir. Eğer bir protagonist seçilirse oyun aşamasına geçilir. Oyun aşamasında protagonist sorunu anlatmadan olayı, durumu sergiler. Sahne hazırlanır, yönetici/terapist durumu somutlaştırmak için bazı sorular yöneltir, olayda yer alacak olan kişiler seçilir. Sahnede yorum yapılmaz, eleştirilmez. Önemli olan duyguların desteklenmesidir. Oyun sürecinde hangi psikodrama tekniğinin kullanılacağına yönetici karar verir. Oyundan sonra görüşme yapılır. Burada protagoniste geri bildirimde bulunulur ve destek olunur.

Psikodrama Teknikleri

Eşleme Tekniği: Eşleme yapan birey Protagonistin arkasında durur ve elini omzuna götürerek onunla empati kurar. Daha sonra protagonistin iç dünyasını sezerek dile getiremediklerini, duygularını dile getirir. Kişinin bu sayede hem empati yeteneği gelişir hem de bireysel farkındalığı artar.

Rol Değiştirme Tekniği: Protagonist seçilen diğer karakterle yer değiştirir ve onunla empati kurması sağlanır. Kişi bu sayede hem iç görü sağlar hem de yeni rollerle tanışır.

Ayna Tekniği: Psikodramaya özgü bir tekniktir. Bu teknikte yardımcı benden yararlanılabilir. Protagonist kendini dışardan izler. Yardımcı ben Protagonistin rolüne girerek sahnede sergilediği davranışları aynen oynar. Kişi bu sayede kendini ilişkide bulunduğu kişinin yerine koyabilir.

Psikodrama Eğitimi

Üniversiteler, psikoterapi dernekleri ve psikoterapi enstitülerinde verilir.