MAKALELERİMİZ

ÇOCUKLUK DÖNEMİ BOZUKLUKLARI

Diğerlerinden daha yaygın görülen çocukluk dönemi bozuklukları genelde dışsallaştırma bozuklukları ve içselleştirme bozuklukları olarak ikiye ayrılmaktadır. Dışsallaştırma bozuklukları saldırganlık, karşı gelme, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik gibi daha dışa yönelik davranışlarla tanımlanmıştır. Bu kategori, dikkat eksikliği /hiperaktivite bozukluğunu, davranım bozukluğunu ve karşı gelme bozukluğunu içermektedir.

İçselleştirme ile ilgili bozukluklar; sosyal geri çekilme, depresyon ve kaygı gibi daha içe yönelik deneyimlerle ve davranışlarla tanımlanmıştır ve bu grup, çocukluk dönemi kaygı duygudurum bozukluklarını içermektedir. dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu sürekli hareket halinde olan -parmaklarını vuran, ayaklarını sallayan, nedensiz yere başkalarını dürten, sırası gelmeden konuşan ve yerinde duramayan- çocuk genellikle hiperaktif olarak tanımlanır. bu çocuklar, genellikle yaptıkları işe belirli bir süre odaklanmada da zorluk yaşarlar. Bu tür problemler normalden fazla olduğunda ve belirli bir süre devam ettiğinde çocuklarda dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğu (dehb) ölçütlerine göre dehb tanısı alabilirler.

DEHB TANISI: aşırı hareketli, aktif ya da dikkatleri kolay dağılabilir çocuklar için uygun bir tanı değildir çünkü erken okul yıllarında ki çocuklar genellikle bu özellikleri gösterir. dehb’nin tanısı tamamen şiddetli ve sürekli vakalarda konulmalıdır. dehb’si olan çocuklar, kıpırdamadan oturulması gereken ders ortamlarında ya da yemek yeme gibi durumlarda hareketlerini kontrol etmede sessiz olmaları söylendiğinde, hareket etmeyi ve konuşmayı sonlandırmada zorluk yaşıyor gibidirler. Eylemleri ve hareketleri gelişigüzel gözükmektedir. dehb’si olan çocukların davranışları genellikle saldırgan olduğu ve diğerinin özeline zorla ve izinsiz girmeyi içerdiği için çoğu çocuk akranları ile anlaşmakta ve arkadaşlık kurmakta çok fazla zorluk yaşamaktadır.

DEHB TANISI: aşırı hareketli, aktif ya da dikkatleri kolay dağılabilir çocuklar için uygun bir tanı değildir çünkü erken okul yıllarında ki çocuklar genellikle bu özellikleri gösterir. dehb’nin tanısı tamamen şiddetli ve sürekli vakalarda konulmalıdır. dehb’si olan çocuklar, kıpırdamadan oturulması gereken ders ortamlarında ya da yemek yeme gibi durumlarda hareketlerini kontrol etmede sessiz olmaları söylendiğinde, hareket etmeyi ve konuşmayı sonlandırmada zorlık yaşıyor gibidirler. eylemleri ve hareketleri gelişigüzel gözükmektedir. dehb’si olan çocukların davranışları genellikle saldırgan olduğu ve diğerinin özeline zorla ve izinsiz girmeyi içerdiği için çoğu çocuk akranları ile anlaşmakta ve arkadaşlık kurmakta çok fazla zorluk yaşamaktadır.

3 ALT BAŞLIK:

ağırlıklı olarak dikkatsiz: çocukların yaşadıkları temel sorunların nedeninin dikkat eksikliği ile ilişkili olan durumlardan kaynaklanması.

ağırlıklı olarak hiperaktif-dürtüsel: yaşadıkları temel sorunların nedeninin hiperaktif/dürtüsel davranışlardan kaynaklanması.

birleşik: her iki guruptaki sorunları da gösteren

çocuklar.

DSM-5’E GÖRE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

A. Aşağıdakilerden (1) ya da (2) vardır:

 

(1) Aşağıdaki dikkatsizlik semptomlarından altısı (ya da daha fazlası) en az 6 ay süreyle

uyumsuzluk doğurucu ve gelişim düzeyiyle uyumsuz bir derecede sürmüştür:

Dikkatsizlik

a. Çoğu zaman dikkatini ayrıntılara veremez ya da okul ödevlerinde, işlerinde ya da diğer

etkinliklerinde dikkatsizce hatalar yapar.

b. Çoğu zaman üzerine aldığı görevlerde ya da oynadığı oyunlarda dikkati dağılır.

c. Doğrudan kendisiyle konuşulduğunda çoğu zaman dinlemiyormuş gibi görünür.

d. Çoğu zaman yönergeleri izleyemez ve okul ödevlerini, ufak tefek işleri ya da iş yerindeki

görevlerini tamamlayamaz (karşıt olma bozukluğuna ya da yönergeleri anlayamamaya bağlı

değildir).

e. Çoğu zaman üzerine aldığı görevleri ve etkinlikleri düzenlemede zorluk çeker.

f. Çoğu zaman sürekli zihinsel çaba gerektiren görevlerden kaçınır, bunları sevmez ya da

bunlarda yer almada isteksizdir.

g. Çoğu zaman üzerine aldığı görevler ya da etkinlikler için gerekli olan şeyleri kaybeder (örneğin;

oyuncaklar, okul ödevleri, kalemler,kitaplar ya da araç gereçler).

h. Çoğu zaman dikkati dış uyaranlarla kolaylıkla dağılır.

i. Günlük etkinliklerinde çoğu zaman unutkandır.

A. Aşağıdakilerden (1) ya da (2) vardır:

 

(2) Aşağıdaki hiperaktivite-dürtüsellik semptomlarından altısı (ya da daha fazlası) en az altı 6

süreyle uyumsuzluk doğurucu ve gelişim düzeyine aykırı bir derecede sürmüştür:

Hiperaktivite

a. Çoğu zaman elleri, ayakları kıpır kıpırdır ya da oturduğu yerde kıpırdanıp durur.

b. Çoğu zaman sınıfta ya da oturması beklenen diğer durumlarda oturduğu yerden kalkar.

c. Çoğu zaman uygunsuz olan durumlarda koşuşturup durur ya da tırmanır (ergenlerde ya da

erişkinlerde öznel huzursuzluk duyguları ile sınırlı olabilir).

d. Çoğu zaman sakin bir biçimde boş zamanları geçirme etkinliklerine katılma ya da oyun oynama

zorluğu vardır.

e. Çoğu zaman hareket halindedir ya da bir motor tarafından sürülüyormuş gibi davranır.

f. Çoğu zaman çok konuşur.

Dürtüsellik

g. Çoğu zaman sorulan soru tamamlanmadan önce cevabı yapıştırır.

h. Çoğu zaman sırasını bekleme güçlüğü vardır.

i. Çoğu zaman başkalarının sözünü keser ya da yaptıklarının arasına girer (örneğin; başkalarının

oyunlarına ya da konuşmalarına burnunu sokar).

B. Bozulmaya yol açmış olan bazı hiperaktif-dürtüsel semptomlar ya da

dikkatsizlik semptomları 12 yaşından önce de vardır.

 

C. İki ya da daha fazla ortamda semptomlardan kaynaklanan bir

bozulma vardır [örneğin; okulda (ya da işte) ve evde].

 

D. Toplumsal, okul ya da mesleki işlevsellikte klinik açıdan belirgin bir

bozulma olduğunun açık kanıtları bulunmalıdır.

 

E. Bu semptomlar sadece bir yaygın gelişimsel bozukluk, şizofreni ya da

diğer bir psikotik bozukluğun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır ve

başka bir mental bozuklukla daha iyi açıklanamaz (örneğin;

duygudurum bozukluğu, anksiyete bozukluğu, dissosiyatif bozukluk ya

da kişilik bozukluğu).